Debaty sejmoweIV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie działalności w Polsce ˝parabanków˝

   Szanowny Panie Marszałku! Przesyłam uprzejmie odpowiedź na interpelację pana posła Grzegorza Woźnego w sprawie działalności w Polsce ˝parabanków˝, przesłaną przy piśmie z dnia 5 września br. nr SPS-0202-4565/00.

   Na wstępie pragnę zaznaczyć, iż Ministerstwo Finansów, Komisja Nadzoru Bankowego i Narodowy Bank Polski nie są uprawnione do nadzorowania podmiotów określanych w ww. interpelacji jako ˝parabanki˝, udzielających pożyczek osobom fizycznym.

   Zarówno polska ustawa Prawo bankowe, jak i regulacje Unii Europejskiej nie przewidują wydawania specjalnych zezwoleń podmiotom udzielającym pożyczek z własnych środków. Dla podmiotów tych nie tworzy się także oddzielnych norm ostrożnościowych, nie poddaje się także ich nadzorowi.

   Wyżej wymienione regulacje nadzorcze są tworzone natomiast dla podmiotów, które przyjmują środki pieniężne od ludności (np. w formie rachunków oszczędnościowych). W Polsce są to:

   - banki, które podlegają nadzorowi Komisji Nadzoru Bankowego i dla których specyficzne normy ostrożnościowe są zawarte w ustawie Prawo bankowe,

   - spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK), które działają na podstawie ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych; SKOK-i są nadzorowane przez Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową.

   Przepisy ustawy Prawo bankowe przewidują ochronę prawną działalności prowadzonej przez banki, która przejawia się poprzez:

   1) reglamentację możliwości posługiwania się wyrazami ˝bank˝ i ˝kasa˝; art. 3 ustawy Prawo bankowe stanowi, iż wyrazy te mogą być używane w nazwie oraz dla określenia działalności i reklamy wyłącznie banku w rozumieniu ustawy, z tym że wyraz ˝kasa˝ może być także używany w nazwie oraz do określenia działalności lub reklamy jednostki organizacyjnej, która na podstawie odrębnej ustawy gromadzi oszczędności oraz udziela pożyczek pieniężnych osobom fizycznym zrzeszonym w tej jednostce (np. kasa zapomogowo-pożyczkowa, spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa),

   2) wprowadzenie sankcji karnej za używanie wyrazów ˝bank˝ lub ˝kasa˝ (art. 171 ust. 2 i 3),

   3) wprowadzenie zasady, iż wykonywanie czynności bankowych bez zezwolenia nie stanowi podstawy do pobierania oprocentowania, prowizji, opłat ani innego wynagrodzenia (art. 170),

   4) uznanie za przestępstwo działalności polegającej na gromadzeniu środków pieniężnych ˝innych osób fizycznych lub prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej w celu udzielania kredytów lub pożyczek albo obciążania ryzykiem tych środków w inny sposób (art. 171 ust. 1),

   5) wprowadzenie, z pewnymi wyjątkami, ˝monopolu˝ banków na udzielanie kredytów oraz wykonywanie innych czynności bankowych określonych w art. 5 ust. 1 ustawy Prawo bankowe.

   Powyższe przepisy nie zakazują jednak funkcjonowania podmiotów, które udzielają pożyczek ze środków własnych. W praktyce wiele takich podmiotów funkcjonuje na rynku. W przypadku działalności niektórych z takich podmiotów pojawiają się jednak wątpliwości, czy nie prowadzą one działalności zastrzeżonej wyłącznie dla banków poprzez np. wprowadzanie opłat i prowizji, przyjmowanie wkładów od innych osób itp. Działalność takich podmiotów, o ile budzi wątpliwości, powinna być przedmiotem postępowania odpowiednich organów ścigania, tj. policji i prokuratury.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Rafał Zagórny

   Warszawa, dnia 25 września 2000 r.